
t i i l i
I I IIP
Il i J
1 !
I f
I
Periculum se-
curitate potius
est, et calamitas
seciindis rebus
magis expelen-
Scripta i 569.
rùm curantes. Atque historiam quamdam
posteris demus, turn ad gloriami nostram,
tiun ad animæ utilitatem, amplam et præ-
claram : quæ etiam ipsa utilissimo documento
plerisque s it, nimiriim periculum
securitate potius esse, et calamitatem se-
cundis rebus magis expetendam ; si quidem
ante timorés mundo addicti eramus, post
timorés autem Deo nos addiximus. For-
tassè graves tibi ac molesti esse videmur,
qui de his rebus- sæpiùs ad- te scribamus,
ac sermones nostros, non admonitionem,
sed ostentationem esse existimas. Quare
dé his rebus verborum satis; nos vero
scias, velim, prompto animo esse atque ex-
optare potissimùm ad te usque proficisci,
ut de salute tua tibi gratulemur, ac de his
rebus perfectiùs disseramus : sin minus,
at certe ut te hîc primo quoque tempore
reducem videamus, atque una tecum in
grati animi significationem festum diem
celebremus.
, • XXI. SOPHRONIO PRÆFECTO.
Urbis Consiantinopolitanoe proefecturam gerebat Sophronius anno 369, quo tlatis ad eum liìteris, Gregorius generutn
sororis suce Nicobulum ei commendàbat. Ceeterce ornncs Gregorii ad eumdem cpistolce prcefecti patenti ani pr'aidicant,
cui nego'tia et homines commendantur, et àujuspræsidium imploratur. Preeirç autem omnibus.ea.debuit, in.qud.recentis
dignitatis indicia qucedani apparent, ut in his verbis deprchenduntur : Etiamsi ad altiores quotidiè dignitàlum gradus
proveharis. Jam enim, notarius, cùm ab ed dignitate ad proefecturam Constantinopolitanam gradimi fecit.
A u rum a lia s q u id em a lio m o d o im m u - C Ó xpvabg akXoxz ¡xèv aXXag ¡xzxanotztxat xat
ta tu r e t e f f in g i t u r , in m u lto s o rn a tu s in -
fo rm a tum , a tq u e a d m u lta s r e s a b a r te
A cavtsç. Kat dàfxév Tt diyyriixa xotg dg vç-zpov,
pÁya ¡xèv zig 0ó|av y¡xáv, ¡xéya dè zig ¿xps-
Xsiav • tò dz aùxò xai naídev¡xa ¡xoig
ttoXXoîç %pY]<7tfxàxaxov, Sxt xpzixxav- ' àofaXziag
xivèovog, xat <7V[xtpopà zùvjfxzpiag atpzxaxépa •
zi yz npò (jlèv xàv tpóèav r¡¡xzv toy xócr¡iov,
¡xzxà dè xoùg tpóèovg toy Gzoù yzyzvùfxzda. Itrag
001 tpopxtxoi doxovfxzv, îroXXàxiç cröt nzpi ,xáV
aùxàv èntç'éXXovxzg, xoci où napaívzatv, áXX’
Inídztfyv 8 vop.iÇziç xovg Xóyovg. Alò xovxav ¡xèv .1
àXiç • iq\xüg dè tcôi npb^v¡xov¡xévovg xai zvyp-,
B ¡xévovç, [xakiç-a ¡xèv yzvéaQai [xé%pt coy, bayvYj-l)
<7ÔY](TO[xévovç xÿ aaxYipia co y , xa i itzpi xovxav
xzXzàxzpov dtaXeïgo[xévovg. Et d’ où, àXX’ zv-
xavQà es âsigo ¡xévovç àg x à y t ç a , cy vzopxâaai xà
yjxpiçrtipia.
KA. 2Û$PONIÛ TIIAPXQ
Dignitatem So-
phronii minus
meluit Gregorius,
quàm ipconGdit"
0" 115
traductum : aurum tamen, ut est, manet,
nec materia, sed forma mutationem susci-
pit. Eodemmodotuam quoque probitatem
eamdem erga tuos amicos manere existimantes,
etiamsi ad altiores quotidiè dig-
nitatum gradus proveharis, banc tibi de-
precationem offerre minimè dubitavimus;
quòd scilicet dignitatem tuam non magis
metueremus, quàm moribus tuis confide-
remüs. Gumprimis venerando filio nostro
Nicobulo, quocum mibi necessitudines , -,
omnes intercedunt, turn ob generis pro- ^ èncxydziaé,
pinquitatem, turn ob fàmiliaritatem, turn,
quod his pluris ducendum est, ob mo-
rum elegantiam, commodum ac faciiem
te pr*be. Quibus in rebus, et quantumP
In iis rebus-in quibus tua ope indigebit,
et quantum tu * animi magnitudini convenire
existimabis. Nos id quod pulcher-
rimum habemus, tibi rependemus. Habe-
mus porrò sermones, atque quòd virtutis
tu * pr*cones sumus, et si longè infra
dignitatem, tamen quantum nostra fert
fàcultas.
( a ) NofiiÇnç. Ità Pass., et Billius in versione. Ed. malè
vopiÇcni.
(b ) 2<w»)c6>î(70fitvouç. Ità Reg. unus, et Billius in versione.
Ed. malè cvvÔqcoprvouç.
<7/Yi¡xaxí2,zxai zig noXXoùç xó<7¡xovg xvnoùfxzvog,
xai itpòg noXXà c vnb xvjg xz/yrjg àyó\xzvog ’ c
fxzvzi dè ÓTtzp seti xpvffbg, xai oùy_ 17 úXvj ¡xz-
xaêolÿv, àXXà tò c^vjixa Xafj.èàvsi. Qytni xat
xrjv 07V xakox.ayaBíav Y¡yoú\xzvoi xy¡v aùxr¡v
[xévziv xotg (fikoig, xâv àz'f :itpoppg èn't xà ifx-
7TjoocOzv, taytvjv zdappY¡cra¡xzv xrjv npzotéziav
npoaàyayzìv, où ¡xáXlov xiìjvàlgiavi zvXdSvjdzv-
xzg, Y]'xa Xpóna mç’zùàocvxzg. T à aidecrifxaxàXa
'Okf'tfjifiii NixoëoyXw t à kávxa í%ovx( kpo¿; yiì[xag
xai dtà ffvyyzvziàv, xài'~dià- xYiv
oìxsiótvjta, x a t, b xoùxav ¡xzt^óv zg"ì;. dtà xòv
xpóitov, yzvov dzìqtóg. Ev t te i , xa i ttòccv7; Éi»
oìg uùxóg co y 0sv?0ijc s ta i, xàì SaoVxri à9j fxeya-
Xovoia Ttpènziv * vnóXx[xGeévsig.\ ■ Âùxidà&'ô'p.iv '• dé
xa i ijfxeîg av ìyofizv tò xak'kigmovì ' F^o/xsV . dè
tòòg 'Xóyovg, xai rö xypvxzg sívat' xy¡gy'; a$ig
àpzxvjg, zi xai '(Xrç xrjg aìfàg zyyùg'f ciïXd '-yz
xaxà ttjv ij[xzxépav dùvafXiv.
XXI. ( C,) Kai -jrp'oç rroX/à ùrtò Tr¡í Tt'yvjjç òcyóucv.o;-. Ità
Reg. dùo, et Billiüs in versione. Ed. malè xai irphi lioBù
t rii àyópevo;.
Untili
KB. TÛ ATTÛ. XXII. EIDEM.
P Eode/n temporeprociddubio scriptce sunt litterce trespro Amphilochio, anno scilicet 369, quo tantum, et nonpriùs l
E Constantinopoliprcefectum vidimus Sophronium. Potenti® siquidem ejus atque dignitatis meritionem cùm diserte facial
I T/ieologiis in Epistold, hanc hùc usqué oportuit differrc aliasquc geminai, quibus Amphilochio suo calumniis exagitato,
I quasi pecunie gratià ignavi aliquia gessisset, reisque favisset, sumrnorum hóminum gratiam etpatrocinium conciliare
■ ni li tur Gregorius. Itaque Soph^oniurn, quem patriee gloriain appellai, rogat ut Amphilochio se ¿ostar omnium prcebeat,
w potential voluntdtem adjungens.
■ É0ei, xaQànzp xbv %pvcrbv xai xoùg XiQovg A
I t i oiJìsi yvapi&ixzv, ovxa xax xoùg xaXoùg xai
I jxi xàv àvdpàv aùxóQzv diayivdxxxzoOat, xai ¡xy
Whuxpoxzpag 8 dzioQai doxtfxaoiag. Où yàp av
liroXXfiöv zdéycrzv yfxiv Xóyav ùnèp toy xtfxiaxaxov
Èviov À/xipiXo^ioy npzcrSzùovcrt npòg xrjv ovjv ¡xe-
myaXóvoiav. Qàxxov àv vjXiriea zv ti xàv ànig"av
I xai itapadóìgav, i toytov b àyzvvég ti npdìgziv
r È7ti %pYi[xacriv', ri diavoYiaaodat* tocoytov aùxà
I to itapà itàvxav ovyxzyapr.xbg èn't xakoxayaQia,
Q u e m a d m ò d ù m aurum ac lapides aspectu
cognoscimus, ità etiam probos atque
ímprobos eodem modo internosci opor-
tebat, nec longius temporis spatium ad
eorum ánimos explorandos desi derari.
Haud enim multis mihi , verbis opus
fuisset, pro clarissimo filio Amphilochio
tuam animi magnitudinem deprecanti.
Equidem ipse unum aliquid potius ex iis,
qu * fidem excedunt, atque"ab hominum
sensibus remota sunt, futurum speravi,
quàm ut hic pecuniæ causà ignavi aliquid
fàceret, aut cogitaret : tanta ei omnium
Probi et imdem
modo, nec
iequè facili in-
ternoscuntur, ac
aurum et lapidai
tò TtpzoGvxépav xü¡g vjXixiaç íyziv xvjv; ypó- B consensu probitas tribuitur, prudentiát
que ætateantiquior. Sed quid facias? Nihil
livorem effugit, quippè cùm reprehensio
quædam eum etiam attigerit, ob simplici-
tatem potiùs quàm ob morum improbita-
tem, criminis accusatum. At tibi minimè
ferendum videatur, eum calumniis exagi-
tatum despicere. Ne, inquam, quæso, ac
sacrosanclum tu um et magnum ani mum
obtestor, verùm et patriam honore affice,
et virtuti fer opem, et nos, qui à te et per
te gloriamconsecutisumus, verere, atque
instar omnium te homini præbe, poten-
C tîæ nimirùm voluntatem adjungens; quan-
doquidem mihi exploratumest, nihil esse,
quod non tu * virtuti cedat.
l M . i i i A I I m J .Í M i • C A n C â / 1 s c I' v»jciv. AXXà t i y_pri itadziv ;. oùdèv c diatpzvyzi i . w l f n n . n n H A T l U l l
> xbv oQóvov, .¿Ttóxz xai xoùxov xtg ¡xá¡xog vjtyaxo,
Vàvdpòg dC án\óxr¡xa fxàXXov, ri . A xpóitav xaxiav
I Trs^iTtscôvtqç èyxki}[xa<nv. A XXà coi [xyj àvexxbv
t tpavzixa nzpiìdzìv aùxov xaìg. cvxoyavxiaig na-
|.pacy(5Ófxevov. M17 déofxai crov xÿg izpàg xai
I [xzyaXrig àXXà xai t^y naxpida xifXYjoov,
E xui _ xÿ àpzxÿ ßovj0>jcov, xai . y¡xág . aidéad'/)xi
l.to yç itapà aov .xai dià oov do\aoBivxag, xai
l'à v t i .kàvxav yzvov xà àvdpì, xà dùvaaQat tò
I SsXsiy itpogSziq , znztdè nàvxa xÿg oÿç àp&xÿç
r oída yxxàixzva.
Nihil livorem
effugit.
K T . KAI2APIQ. XXIII. CÆSARIO.
Scripla hoe'c eodein tempère, pro Amphilochio, Epistola ad'Coesariurn, qui. et ipse Constantinopoli proefectus fuerat,
anno 365, at.turn etiam dignitate quâdarn, dut certè benè administrator provincial, glorid et auctoritate pollebat. In.his
litteris saccrdolium et senectutem, imò canitiem suam, vel occulté subindicat, v e l aperté commemorai.; quod anno id g,
"is quàm anno 365 convenire nemo negaverit. Juvencrn autem appellai Amphilochium Gregorius, quad quidem abso-
I liitè ?st acçipicndum, sed juvenem proe Gregorio, qui grandior erat. Iste autem Gcesarius non videtur fuisse Gregorii
F frater
I dzi xà aixovfxéva xyjv aîtvjciv. Ôfxoiag yàp âxonov
I Ttapà [xixpov [xzyaka aitsïv, xai napà ¡xzyakov
I jxixpà. Tò ¡xèv yàp axaipov, tò dè ¡xixpoXoyov.
t Aûtoç coi Ttpoctâyo) dtà xÿg èfxavxoù )Çzipôç xbv
I xi[xiàxaxov yiov ijfxàv • ÀjjupiXo^iov, âvdpa tocoÿ -
l-tov S7TÌ xaXoxayadia yvàptfxov, xai napà tò
I ziy.bg tv^ç îjXixiaç, ¿5ç z àv aùxbg 'oyaitqoa S
|-7s/î»v -, xa i izpzùg, xai ùfxéxzpog tpiXog, ovxag
t yTroXàfxëavscôai. Ei dè tptXiag àvdpog ijttijôsiç,
I C i* ) AtïoQai. Hanc voçem, quæ in Ed. deerat,
i supplevimus è Reg. tribus!
( b ) Aytvvtç. Ità Reg. unus, et Ed. in marginem. Malè
i in textu
H ( <? ) àteupüytt. Ità Reg., et Ed. jd marg. Malè in textu
i itaipiiytiv.
Scripta eodem
tempore.
Ammon, lib.
a6 , pag. 5 aa.' :
H .................. BMI , Si magna sunt quæ petimus,: ne mirer
|, av.eçriv a atxov¡xzv, ¡xr¡dzv Saufxacryg, J) r js . n am à magno petimus, ac petitionem
|è7reioè xai napà [xzyàXov, x a i e crvyyzxpsicrdai cam eo, à mqumo petitur, metiri decet.
jEquè enim aDsuraum est à parvo magna
postulare, atque à magno parva. Nam ut
illud importuuum est, ità hoc minuti ac
pr*parci animi. Ipse meä manu tibi cha-
rissimum filium nostrum Amphiloehium
offero, virum probitàtis nomine usquè
adeò nobilem, ( etiam p r*ter quàm *tas
ferat, ) ut ipse qui et senex, et sacerdos,
et amicus vester sum, pr*clarè mecujn
agi existimaturus sim, si cani apud vos
existimationem obtinerem. Quòa si viri
aniicitià captus ac superatus, calumniam
, r(;.d) Tpóirwv. Ità Reg. unus, et E d. ad marg. .Malè in
textu rpóiru.
XXIII ( e ) SvjxfitTficToQai. Ità Reg. duo. Ed. malè avp-
fitrptiritoQut.
Æquè absurdum
est à parvo
magna postulagno
parva.