
X V . L O L L I ANO. IE . AOAAIANQ.
imlml
’¡lì Ilf
Data ad Loltíáhum epístola, qute sequilar, eodem anuo, el eodcm tempore conscripta est, quippé quce de re eddem, ■
pro iisdem Hclladio et Eulalia, Gregorii consobrinis, agit.
Ea amicitiæ
natura est, ut
omnia si nt communia,
làm tris-
tiaquàmlæla.et
jucunda.
O p t im è vero faeis, quòd ad nós te
reeipis, longo quidem intervallo, sed ita
tamen, (quod hoc prsestantius est,) ut res
tuse se nabeant ex animi sententià : et
quia nos iis curis, in quibus tuà causa
versabamur, liberasti. Siquidem omnia
nobis communia tecum esse ducimus, tàm
tristia, quàm lieta et jucunda; ea enim
amicitise natura est. Quoniam autem ad
nos reverteris, fàc felicitatem tuam, ut
cujusdam verbis utar, amicis tuis impertías.
Imperties autem, si dominos consobrinos
meos, Helladium et Eulalium, cùm
in caeteris rebus velut familiares intueri
animum induxeris, (familiares autem dico,
nisi tu nos pro alienis habeas, ñeque enim
majus quicquam habeo, quod dicam;) turn
etiam, ut alii ipsis patroni requirendi sint,
minimè patiaris. Veriim eis -quidvis te
praebeas, probum amicum, commodum
vicinum, fòrtem adjutorem, et ne singula
enumerem, generosum Lollianum, ac pro-
bitatis nomine insignemet nobilem. Ulud
autem tibi polliceor, si diutiùs cum eis
verseris, ac philosophise ipsorum sublimi7
tatem perspicias, fore ut ipse pro illis
alios depreceris. Usque adeò moribus tuis
confido, ac tarn ingentem spem habeo, me
de iis rebus, de quibus tecum ago, repulsara
à te minimè laturum.
A Eu 76 ¿ ti èvavt)V£iq ijfjitv, dià [lavpov [lèv, àXX’
ófiaq (vai ò toutou xpstxTov,) ¿rt x a tà vovv vpàx-
t»v, xat t»v ìtù ' aoi ypovxidav ÿ[iàq t)X£v8èpaaaq.
ílávxa yàp voivà 7coiov[isda vpòq a è , xat Xùîraç
xai £Ùypoavvaq • xotoDxov 7 eco 77 ©tXta. Èxretdirj
aè èvayrivuq, ¡lexádoq yiXoiai odiai arjq sùvpa-
£taç, a (pnolv ò dvcóv • [isxadàasiq dè, et toùç a
vvpiovq [iov Xoyq àveijaoùç ÈXXàdiov xai EùXa-
Xtov, xai taXXa b oixetouç òpàv vpodvp,oïo, (oi- b
xsiouç aè Xe7«, et [li] aXXouç 77 p.àq itpòq éauTÒv
vo[ii2,oiq, où 7àp old’ ôxt c‘ fisiÇova eïvoifii • ) c
B vai ¡¡{M ixépoìV de770»jvai vpoç-axâv àvàayoio.
AXXà Ttávxu ceauròv vapáayoio, yiXqv xp-qç-ov,
7etTova d£Ìqiòv, vapaç’àxtjv .yzvyàipv, Iva. (lij
xaô’ exaç*ov Xéya, xòv svysvìj AoXXiayqv,
xòv _ £7Tt d vaXovayaQia yvópi[iov. Tviayyov[iai d
dè, et évi vXstov aùxotq ¿[iiXtjaaiq, xat xr¡q
yikoooyiaq e aùxàv xò ùtjjoç vaxidoiq, ¿ ti e
Kp'°Ç r aXXovq vv'ep avxäv vpeaSeúaeiq. Toaoü- f
xòv %app<ñ t » o» xpóvcp, xai ovxco voXXáq
èXvidaq íya> [it] E dia[iapxt¡a£aOaí aov vepi wv g
Q aùxbq èvpéaëevaa.
X V l. EUSEBIO EPISCOPO CÆSÀBEÆ. I ^ . EŸ2EBÏÛ Éni2KÓna KAI2APEÍA2.
Hoec epistola et sequentes versantur circà dissentionem inter Eiisebium Coesarienscm et Easilium. Cujus dissensionis
causam licet Gregorius taceat, non alia esse videtur, quàm quòd Basilii fama ac summus ingcnii et doctrines splendor
oculos Eusebii lesserai. Basilium, qui eòipsi charior esse .debuisset, quò magis cumin ferendo episcopatds onere lernbàt,
ab Ecclessies administratione non sine ignominid removiu Ducem suum sic injurid affectum monachi Goesaricnses ferre non
potuerunt, sed statim audaci facinore ab episcopi communìone recedere statuant, secumqiic partem plebiset honoratorum
partem nonexiguam abstrahunt. Eusebiocedens, ne suicausàlacerareturEcclesia: corpus, Basilius cum Gregorio suo,
coque secessOs auçtore, unàprofugitin Póntum anno 363, uteensei Tillcmontius, v e l anno 364 exeunte, aut etiam ineunte
365, ut contendit noster Prudentius Maranus. Indèreoersus Qrcgorius ad conveutus spirituales et concilia ab Eusebio
vocabatur; negabat autem se absque Basilio ventar um, atquc, ut revocaretur ab Eusebio flagìtabat, simidquepollicitus
fore ut Basilium ipse, velut umbra? corppra, sequerctur. Atquc hoec Gregorius in epistold x v i.
Q d onum mihi cum eo viro sermo e s t , D „ ,6{ M a mloi m i X6
qui nec ipsemendacium amet, etad istud '
in altero deprehendendum homines om-
nes acumine superet, quantumvis sci-
tis et variis labyrinthis obvolvatur : atque
insuper nec mihi quidem fucus et artifi-
cium placet, (dicam enim, etsi molestius
sit,) turn à natura ità comparato, timi à
Scripturà informato : idcircò qute animo
cc/avàvxa tò -tpeûdoç, xat tò èv èxépo ap>ptx.acti
vàvxav òlqvxccxov, xóv Sxi jxaXtç*a aotpotq b irXé* 1
XTjxat xat TtotxtXotç totç lu&vpívQoiq • vpòq d è ,
ovâè aÙTW [ioi çtXov tò ts^vixòv , (el^csTat 7àp
xav p (popxMcbxspov, ) TreçuxoTt Te oût» xat tuttou-
[lèva vctpct xov X07ou, âià xoöxo ypáfo> xà vetp-
X y . ( a ) ó cíirwv. Euripides, in Oreste.
( b ) Oixtiouç olxttovç. Ità Regi» duo. Editi
A mal è habent bis oixitw;, quod Billius vertit, familia— ■
riter.
Bj|P Ór« «v pfc'Cova. Ità Reg. tres. Ed. minùs bene St«
¡uiÇova.
(d ) KaXoxayadía. Ità Reg. duo, et Ed. ad marg. Male
in tèxtu xoù.oxayaOiàv.'
( c ) Aùrwv. Hanc vocem, quas in Ed. deerat, supple-
viihus è Reg. pluribus.
( f ) AXXow?. Ità Reg. plures, et Billius in versione. Ed.
malè àXXr^Xo'jf.
( g ) AiaftaprrictoQ'X! eoo- Ità Reg. tres. Ed. malè Sta^
lutpvnooujQcu, et in eis deest vsu.
X VI. (fi ) nXtxvjrat. Ità Reg. unus, et Billius in versione.
Edit. malè itXìxtdt«!.
I l
iç-ciiiEW«. K«¡ (loa *I«| rt» mppy'rtm- ■ i 'i ì t - Aoccurrunt scribo. Ac tu fiduciam meam
V xi)a£iq 7e xr¡q àXnjôetaç, xà. xÿq èXeuôe^taç I ànoç"£pàv, x a t ává7 x᣻v sv èfiauT» xaxe^etv
■ T77V àâivce xvjq Xùtt»jç, áavép Tt vôovjfta vvouXov
■ x a i xaxovj $£q. Ë 7» / a tp » fû v vv o aov xi[iàfi£Voqt
i j , ( £Îv£p âvôpiovoq e l[ il, h xov vpoaptjxóxoq ó X07o q , )
c xat xaXoùftevoç c évi xe avvódovq và i avfkóyovq
S 7tv£V[iccxtvovq. Où (fépco dè xÿv yey£VY¡[iéVYiv vêpiv
I t» xijiiaxà xa àdikifà BaatXet», x a t 7tvo[iévv¡v Iti
in bonam partem accipias velim : aut in-
jurius in veritatem fueris, libertatem mihi
adimens, cogénsque me conceptum mee-
rorem, velut morbum quemdam malig-
num et supputridum, imo pectore continere.
Honoré quidem me à te affici laetor,
(siquidem homo sum, ut priùs dixit quis-
piam y) atque ad concilia et conventus
spirituales vocari. Verùm contumeliam
charissimo fratri Basilio à tuà pietate illa-
„ . 0. . » , tam esse", atque etiamnùm inferri molesté
votpà‘ xr,q afiq euXagsta?, ov xat ßtou xat X070U ß f e r o ^ u tpQ tè ^u em ^ tùm s t l, d¡0.
xotvwvòv, xat tvjs ùtjATflXoTàTvjs yìkoaoyiaq £tkó[it]v ruin, acsublimissimaephilosophisesocium,
et. ab initio elegi, et nunc habeo : nec
quicquam mihi ob judicium de eo meum
succenseo. Sic enim parciùs Ioqui praestat:
ne alioqui ipsius virtutes prsedicans, me
ipsum laudare videar. T u vero dùm eo
contempto nos honore afficis, perindè
mihi facere videris, ac si quis unius viri
caput aiterà manu demulceat, altera ma-
lamferiat; aut etiam convellens domüs fundamenta
parietes pingat, atque externas
xat xaXX»7ri2ot xà C partes exornet. Proindè si quid mihi ob-
temperandum putabis, hoc facies. Ut autem
obtemperes, à te peto et contendo :
aequum est enim. Si illum, ut par est, có-
lueris, ipse quoque ab eo vicissim obser-
vaberis. Nos autem sequemur, quemad-
modùm umbrae corpora, utpotè parvi, et
et ad pacem propensiores. Non enim ità
miserò statu res nostraesunt, ut aliis quidem
in rebus philosophari, meliorémque
partemsequi velimus; dilectionem autem,
, _ , . . , . , quae tòtius doctrinae nostrae caput est, con-
D ¿ » amn$ et pro nihilo ducamus; ac pro-
« sértim erga virum sacerdotem, tàmque
insigném, quem et vita, et sermone et instituto,
omnium, quos novimus, praestan-
tissimum esse agnoscimus. Neque enim
meeror; quo affecti fuimus, veritati tene-
bras infundet.
Il' te àvapyfiq, xai vùv tya • xai ovdèv èfiacvxà
l i [ié[i<f>o[iai xrjq èv' aÙT»' vpiasaq. Out» 7àp eivéiv
B ' [i£xpicóx£pov, iva [li] è[iavxòv ivaivsiv òo&p, xà
E èxstvou ^av[ià2fiìv. 2v de ¡101 dovéiq voiftv va-
■ pavkqaiov, tòv [lèv àxi[ià£o)ì/, xt[iàv dè y[iàq,
■ cóavzp av ei xtq èv'oq òcvdpòq Tvj ¡lèv xäv 'fjupàv
xaTa^Ti^ot ' T771A Y£(pali]v ,, ’xÿ dè vàioi xijv va-
peuxv • y vai . *¡£[i¿kiovq vvoavÿv ¿oiviaq, diami
payait) xovq xoiyovq
I -Pÿadev. ■ E l xi ovv è[ioi vsidt], xovxo voirjaeiq.
I ' JΣiaÔt)vai dè à | i» * xâ i fà p divaiov¿ Et èvéivov
B* %pavevo£iq xà dvôxa , xai 7tap' èxstvou, 5soa-
i ; vsvôvjat). Tò dè xaô’ ^[lâq i^£xai , âavzp .xoïq
B atafiaatv, at. axtai:,- [iivppùq ts ovxaq, y.ài vpòq
i £ipt¡vt)v éxoifioxépovq. Ovâè fàp • ■ oiixqtq àôliaq
I:) vpáxxo[i£v-, t ’ àfka [ièv èdèXav yikoaoyüv,
i f . vai t%< vpeixxovoq ûva\ [upidoq r ■ùvepqpây dè
v.xaô'
èq-iy XŸjq àyàwftq' aX)»ç xe Xai- jtpôq. avâpa Upéa
x£ val xoaovxoy, qv ; .vai ßt», , xa i X07» xai
e ® ìroXtTs.ta 7ravT»v àpiçpy-, »v, lq[i£V, yiycóar
vo[iev. Où 7àp èviavoxiôaei xq hjvdaQai xÿ akt)-
Qüa.
1 2 . TÜ ATTÛ. XVII. EIDEM.
Non sine offen sione monita Gregoriiaccepit Ctbsarìcnsis cpiscopus, ieìque datis ad eum lit ter is significant, quibus non
■ diiriori ìibértàte reipòndit Gregorius Epistold seguenti.
L ^ Jw :'K 7 Ní>^, 'cpntumèliòsèpòdùs atque insolen-
I - . . m2 * . ‘ : , . T . ter, quemadmodum tu de Epistola nostra
I S i : conqÌestUs es, quàm spiritualiter ac phi-
I f vai àqdvòq pv, sì [itj vai xovxo Xvveì rxòv Xoyió- lo so p h ic è ,a tq u e ,u t consentaneum erat,
m xaxov Tptjyópiov. Kai 7àp si tw ßaöp.» vpaxstq, scripsi, nisi hoc quoque disertissimum
i àìfe -&i,5 Ä ’Üjttg Gregdrium malè habest. Etsi enim digni-
• • ,v. f tatis gradu siiperas, at nobis tamen ah-
I ( a ) t ì àStxijMii yt r i? aìnbttas, rà r i ; IX'tuQipia;. Ità
j Reg. duo. Ed. malè fi àStxóaut yt, tyjì tXtuQtpia?, quod
| Billius yertit, aut injqriusfn me fueris libertatem, etc.
| ( ® )!.Tou •irpoeijwjxótoi ó Xóyó;. lù tèr sententias ab
| Hénr. Stephano édìtas h è c habetur : T«pcóf«voi yòtp irtiv-
I rt? ioovratt Pporoìi, honore enim affecti omnes Icetantùr ho-
f mihes. '
I. ( d ) Etri rt ouvóiov; xat (TuXXóyoui irv£Uf«arixoó?. Ità Reg.
|- duo, et Billius iu versione. Ed. malè Irei xi voXXbyovi xa't
I ovviSovt «vwfiarixou;, esset enim legendum trvtuuartxa;.
Tom. II.
' ’( d ) Kara^r^ot. Ità Reg. unus, et Billius in versione.
Ed. malè xo.Ta.yiyoi.
( e ) IIoXtTtfa. Billius vertit cardtic; quasi legerit
iroXi«, quod in quibusdam Codd. habetur. Sed reti-
nenda est lectio iroXirtia; non ènim Basilio time erat
s ta i sic provecta ut canitie foret - prae caeteris ve-
rendus.
XVn. ( / ) Tiv Xoyttórarov Tpvyóptov. Censemus Grego-
rium sic fuisse ab Eusebio ironicè nuncupatum.
Mrrror in imo
pectore commuti
morbus quidam
maliguus et
supputriaus.
Dilectio, totius
doctrina; Christiana;
caput est.
Alidi CLX1X.
365.CriPta( ann°