
I I’M [
II
quam Ch. humilis crinito; coma ampia ìmiltifronde (minus lax a c t ornatiore illius), petìolis in postica parte acnleis antrorsis (nec nonmillis
rctrorsis) in antica iucrmibus, ligula longiore, triangolari-acuminata, lamina glaucescente (minus rigida praecedentis) snbtus appresso-grisco-
(locciilosa, Incili ¡is nnmerosioribus (35 e t u ltra ), cxtirais retrospcctantibiis, intimis ad tertiam partem usque connatis. Patria ignoratur.
An hue referenda: Chamaerops conduplicala Kickx in Bull. Acad. Brux. Vol. V. No. 2.
Palma unica, quae in Europa sponte provenit, per maximam partem littorum maris mediterranei diffusa offendilur
ah/tie essentialem imperii Florae medilerraneae notam prae se ferre videtur. Crcscit socialiter locis incultis siccis, praeser-
tim mar ili mis, tam arenosis, quam petrosis in regno Algarbiae; loca depressa inhabitans, in monies altiores non adscendit:
teslibus B r o t e r o , C o sta de Macedo. In regno talentino et in Baetica e. g. ad Hispalim (Sevilla), ad Carmonam,
Astigos (Ecija), Cordubam et in aliis Hispaniae regionibus meridiondlibus inde a 37° 52' lat. bor. Austrum versus frequens,
praecipue scopulos maritimos a mat, ibidem vastis tractibus effusa; ila e. g. montem Calpem occupali tern ipse vidi. Acaulis
fere est dum socialis, ubi autem solitaria ant in laxos caespites conferta, nonnunquam can dices erigit, quotes prope Domain
in provincia Xeres quatuordecim, immo triginta pedes altos se observasse, narrat C a va n ille siu s. Quo vero longius
a mari distai, eo burnii ¡or, ita ut edilos monies abhorrent; attamen in Andalusia sat frequentem, licet pygmaeam, altitudine
supra Oceanum 3200 pedum, et nonnullas eliam in 5400 pedum elevatione ad montium traclus Sierra - Nevada et de Lujar
crescere, auctor est S im o n de R o ja s Clemente. In insulis balearicis, praecipue in Major e, loca arida marilima col-
lesque incultos vestientem vidit Cambessedes. Cis pyrenaeos monies in terra Europae continenti multo rarior apparel;
ita in comitatu Nicaeensi sparsa el pygmaea provenit, vix ultra dimidiam leucam a scopulis littorie versus interiora migrane:
referentibus A liio n i, De Candolle , M o r is et L. B. de Welden. Hie igitur, in 43° 4L' lat. bor., hujus pal-
mae totiusque ordinis terminus borealis in Europa ponendus est, nam in Florentiae liortis ( 13° 46' lat. bor.) hyemis rigo-
rem non fe r t et Genuae (44° 24' lat. bor.) quidem singulis annis Jlores fructusque profert, teste V iv iam o , non vero
agrestis, sed in hortis et aulis sub dio culla. In scopulosis littoribus insula rum lime et Palmeolae (42° 46' ad 42° 49'
lat. bor.) jam C a e sa lp in u s, in Hetruriae monte argentario, contra insulam Igilium, B e r to lo n iu s , in maritimis Senen-
sibus (4Z° 207 lat. bor.) M a tth io lu s , similibusque locis ad Terracinam fd l0 18' lat. bor.) M a u r i, B r u n n e r aliique
earn indica runt. Sat frequens occurrit in Sardiniae maritimis, unde vix ultra leucae distantiam in editiores regiones ex-
tenditur. Provenit ibidem praesertim in peninsula S. Antiochi, in parva insula S. Petri, et prope Algeriam (Alghero),
utramque igitur littorie Occident atis ext remila f cm occupai, ab interjaCenlibus lumen regionibus exulat. Corsicae in suine
regiones solummodo australes tenet. In Italiae australis littoribus occidentalibus ulterius Aquilonem versus migrat, quam
in orientalibus ; incipit enim in rupibus maritimis insulae Caprearum, ad Promontorium Circes (41° 12' 25" lat. bor.) indeque
Austrum versus, praecipue secundum Calabriae oras, diffunditur. In montibus Fundorum T en o re earn notavit. In
Italiae ora orientali ejus terminimi borealem attingere lat. 40° 37' prope Brundusium, in lilteris scribit L. B. de 11' el den.
Frequentissima crescit, in vasta agmina consociata, per magnam partem Siciliae, praecipue in oris occidentalibus et austra-
libtis (Selin us inde V ir g ilio „palmosa“ dicitur, Aen. III. 705.). In boreali tamen insulae plaga rarius provenit, sparsa
potius quam gregaria, et ab Aetnae montis regione exulat, teste P h ilip p io , qui earn in monte Calogero di Sciacca ad 1000
jiedum supra Oceanum allitudinem adscendere, auctor est. In maris adriatici oris borealibus non occurrit, si forsan
pauca specimina excipias, quae Itine inde in Islriae et Dalmatiae hortis coli, auctores mihi fuerunt V is io n in o et Mencg-
h in iu s ; boream scilicet non fe r t Mas regiones maritimas frigido jlalu perstringentem. Provenit in littoribus Albaniae,
locis scopulosis ilio vento proteclis, inter Dyrrachium (Durazzo) (41° 19' lat. bor.) et Valonam (40° %%') teste L. B. de
W e ld e n , inde vero Austrum versus frequentior occurrit, sicut in Corcyra, Zacyntho aliisque propinquis Graeciae insulis;
nec a Graeciae continenti abhorrere videtur, licet ibidem multo rarius obveniat, fo r san cultura olim eradicata. In Creta
earn crescere jam T h e o p h ra s tu s et P lin iu s notaverunt, attamen rarius, quam in Sicilia. In plurimis Archipelagi
graeci insulis qtque in Asiae minoris littoribus nunc deest, forsan colonie exstirpata. Summa ejus multitudo est in Africa
boreali, qua quidem regione, magna ex parte nomadibus populis inhabitala, non obstante liumana industria, inde a littore
maris in interiora terrae continentis longe lateque diffusa, tam loca depressa, quam colles et monies gregarie incolit, ita
ut vix alia slirps ibidem frequentior reperiatur. Ita in imperio tnaroccano, ubi prope Tingim ipse vidi, in provinciis Ora-
niae, Algerine, Constantinae aliisque Mauritaniae locis: referentibus S h a ic , D e s fo n ta in e s , P o i r e t , M a u r it. Wagn
er; in collibus tripolitanis : teste De lla Cella. — Floret vere,fructus maturai autumno.
Us us hujus palmae rarius. Turionum et caudicum pars ima, ad collum radicis sub terra recondita, quae primo
vere tenera esse solet alque sapore petiolos Cynarae Cardunculi aemulatur, coda comedilur; pariter et infima frondium
basis, gemmae in modum convoluta atque exteriorum frondium vaginis tecta uti aliarum palmarum meditullium et gelatinosa
medulla spadicum norellorum intra frondes recondilorum edi possimi. Berberi e turionum sublerraneorum parte molli
et amylacea fa r i nani rudern praeparant. Jam Ciceronis tempore hae partes a pauper ¡bus in Sicilia in cibi auxilium vocatae
sun/. (Conf. Cic. in Verr. V. c. 33. 38._) Hujus partis, italice C e fa g lio n i dictae, internata fabricam vides in Meneghina
Ricerche sulla structura del caule nelle piante monocotyled. Pad. 1836. p. 101. t. 7. Baccae quoque, dum probe
maturuerint dtiìciusculae, loco Caryolidum editti tur. Frondes scandularum loco adhiberi possimi. E x iis tam evoluite
quam novellis corbes, tegetes, tapetes, calatiti, scopae, pilei funesque fabricantur. Lusitanice stirpe nostra P a lm e ira
b ra v a , P a lm a das V a s so u r a s , stolones P a lm ito , spadices novelli intra spalhas suas frondiitm vagints inclusi F il-
has dicuntur. Hispani P a lm ito , M a r g a llo n c ra , et Andalusii P a lm a nuncupant; fructus vero in regno valentino
D a til de Z o rr a (dactyli volpini), in Andalusia P a lm ic h e nominantur. Lingua gallica P a im is te dicilur, italica P ai-
m ito ; in Sicilia P a lm e tta et apud rusticos P ium a r a , G iu inm a ra vel C u rin a audit.
ICON. EXPL. Tab. 120. Chamaerops hu mi iis alia depressa, alia elata oclodecirapedalis, in agroagrigenlino, Mtiquissimis^rainis celebri, depicla a d .
est. Juiidnis Luci ime, Concordiao ct Hcrcnlis'tempia diruta remotiorcs tencnt colics.